Ψυχολόγος Υγείας MSc - Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία
Πρόσφατα, μια θεραπευόμενη μου περιέγραψε μια εμπειρία που τη συγκλόνισε.
Ενώ αντιμετώπιζε ένα γυναικολογικό θέμα που απαιτούσε διερεύνηση και πιθανή επέμβαση, αυτό που τη διέλυσε δεν ήταν τόσο το ίδιο το σύμπτωμα.
Ήταν η αβεβαιότητα.
Το «δεν ξέρω τι έχω».
Το «δεν ξέρω τι θα γίνει».
Το «δεν είναι στο χέρι μου».
Το άγχος της κορυφώθηκε σε σημείο που ένιωθε ότι δεν μπορεί να αναπνεύσει, ότι χάνει τον έλεγχο, ότι κάτι κακό πρόκειται να συμβεί.
Και κάπου εκεί αρχίζει να γίνεται φανερό:
ότι το θέμα δεν είναι μόνο ιατρικό.
Όταν το άγνωστο ενεργοποιεί κάτι πολύ παλιό
Σε τέτοιες στιγμές δεν ενεργοποιείται μόνο ο ενήλικας εαυτός μας.
Ενεργοποιείται και ένα πολύ παλιότερο κομμάτι.
Ένα παιδί.
Ένα παιδί που, όταν κάποτε αρρώσταινε ή δυσκολευόταν, δεν λάμβανε απαραίτητα ηρεμία και συναισθηματική ρύθμιση.
Αντί για παρηγοριά, μπορεί να λάμβανε ένταση, άγχος ή ακόμη και θυμό.
Όχι γιατί δεν υπήρχε αγάπη.
Αλλά γιατί δεν υπήρχε ο τρόπος να δοθεί με ασφάλεια.
Έτσι, το παιδί έμενε μόνο του να βγάλει νόημα:
«Τι έκανα λάθος;»
«Γιατί συμβαίνει αυτό;»
«Φταίω εγώ;»
Και κάπως έτσι μάθαινε κάτι πολύ βαθύ:
ότι όταν κάτι δεν ελέγχεται… είναι επικίνδυνο.
Το σήμερα: άγχος, έλεγχος και φόβος
Αυτό το μοτίβο δεν μένει στο παρελθόν.
Εμφανίζεται ξανά στην ενήλικη ζωή.
Σε καταστάσεις αβεβαιότητας μπορεί να εμφανιστούν:
– έντονο άγχος
– ανάγκη για άμεσες απαντήσεις
– δυσκολία να «κρατήσουμε» το άγνωστο
– σωματικές αντιδράσεις (ταχυκαρδία, δύσπνοια, ένταση)
Δεν είναι υπερβολή.
Είναι το νευρικό σύστημα που αντιδρά όπως έμαθε.
Η θεραπευτική κατεύθυνση: από τον έλεγχο στη σύνδεση
Η λύση δεν είναι να ελέγξουμε τα πάντα.
Γιατί αυτό δεν είναι εφικτό.
Η δουλειά είναι να αρχίσουμε να δημιουργούμε εσωτερική ασφάλεια.
Να μπορέσουμε να σταθούμε δίπλα στον εαυτό μας
εκεί που κάποτε ήμασταν μόνοι.
Ένας από τους πιο ουσιαστικούς τρόπους είναι η σύνδεση με το «εσωτερικό παιδί».
Να σταθούμε απέναντι σε εκείνο το κομμάτι και να του πούμε:
«Δεν φταις.»
«Δεν είναι τόσο τρομακτικό όσο νιώθεις.»
«Δεν είσαι μόνη.»
«Είμαι εδώ μαζί σου.»
Ίσως τελικά δεν χρειάζεται πια να παλεύεις για να νιώσεις ασφάλεια.
Δεν χρειάζεται να παρακαλάς για σύνδεση.
Μπορείς να αρχίσεις να τη χτίζεις εσύ.
Και αν αυτό σου φαίνεται δύσκολο — είναι απολύτως κατανοητό.
Γιατί δεν το έμαθες έτσι.
Αλλά μαθαίνεται.
Και μέσα σε μια ασφαλή θεραπευτική σχέση,
μπορείς να αρχίσεις να παίρνεις αυτά που κάποτε σου έλειψαν —
και που άξιζες από την αρχή.